آموزش شگفتانگیز موشها برای پیدا کردن مینهای زمینی
در برخی کشورها مانند کامبوج و آفریقا، پروژههای جالبی انجام شده که در آن به موشهای بزرگ آفریقایی آموزش داده میشود مینهای زمینی را از طریق بوییدن شناسایی کنند. این موشها به دلیل ویژگیهای خاصی انتخاب شدهاند:
- بویایی بسیار قوی
- وزن کم (باعث انفجار مین نمیشوند)
- قابلیت آموزشپذیری بالا
- هزینه نگهداری پایین
مراحل آموزش موشهای مینیاب
۱️⃣ انتخاب و اهلی کردن
معمولاً از موشهای بزرگ آفریقایی استفاده میشود. از همان کودکی به حضور انسان عادت داده میشوند تا نترسند و همکاری کنند.
۲️⃣ شرطیسازی با صدا و جایزه
وقتی موش بوی مواد منفجره (مثل TNT) را پیدا میکند، صدای کلیک شنیده و بلافاصله غذای مورد علاقهاش مانند موز یا بادامزمینی دریافت میکند. این باعث میشود یاد بگیرد که بوی TNT = جایزه.
۳️⃣ تمرین در محیط کنترلشده
قبل از ورود به میدان واقعی، موشها در زمینهای آزمایشی با مینهای غیرفعال تمرین میکنند. وقتی درست محل مین را پیدا کنند و با پنجه علامت بدهند، پاداش میگیرند.
۴️⃣ کار در میدان واقعی
موشها با طناب بین دو نفر حرکت میکنند و زمین را بو میکشند. وقتی بوی TNT را پیدا کردند، توقف میکنند یا خاک را کمی میخراشند تا محل مین مشخص شود.
ویژگیهای این روش
- سرعت بالا: یک موش میتواند در ۲۰ دقیقه زمینی را جستجو کند که یک انسان با فلزیاب چند ساعت وقت نیاز دارد.
- ایمنی: به دلیل وزن کم، حتی اگر روی مین راه بروند، منفجر نمیشود.
- دقت: این موشها تنها به بوی TNT واکنش نشان میدهند و برخلاف فلزیاب، با تکههای فلزی اشتباه نمیگیرند.
جالب است که همین موشها بعدها برای شناسایی سلولهای سرطانی نیز آموزش دیدهاند چون حس بویایی فوقالعادهای دارند.